| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΑΡΧΕΙΟ | ENGLISH  
Οικοσελίδα » ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, ΕΛΛΑΔΟΤΟΥΡΚΙΚΑ, ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Περί ΑΟΖ: Κλιμάκωση έντασης και διδαχθέντα μαθήματα

                                                                      Photo credit: nioannides.com

Τις  τελευταίες εβδομάδες, έχουν λεχθεί και γραφτεί αρκετά σε σχέση με το τι επιδιώκει η Τουρκία με την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της τελευταίας. Η παρούσα τοποθέτηση πρόκειται να παραθέσει την εκτίμησή μας για το τι δύναται να αποτελέσει το μέγιστο σημείο κλιμάκωσης της υφιστάμενης κρίσης, σενάριο που ενδεχομένως να επιδιώκει η Τουρκία, ενώ παράλληλα, θα πρέπει να αποφευχθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία, για λόγους που θα παρατεθούν κάτωθι. Επιπλέον, θα παρουσιαστεί συγκεκριμένη μελέτη του τουρκικού ΓΕΕΘΑ (1999), η οποία παραθέτει τα διδαχθέντα μαθήματα για την Τουρκία, σε σχέση με την κρίση των S-300, όπου και θα δοθεί έμφαση στα συμπεράσματα και τη σχέση των τελευταίων με την εν εξελίξει κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της από την Τουρκία εντός της ΑΟΖ της, εν πολλοίς και επί του παρόντος, τυγχάνουν υποστήριξης από τη διεθνή κοινότητα. Το γεγονός αυτό προκύπτει και από την ολοένα και αυξανόμενη απομόνωση της  Τουρκίας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, έχοντας υλοποιήσει ατυχέστατες, αλλά συνειδητές επιλογές στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας. Ειδικότερα, η Τουρκία είχε λαθέψει στην πρόβλεψή της για γρήγορη ανατροπή του καθεστώτος Assad και για γρήγορη πτώση της πόλης του Kobane. Συνοπτικά, με τις επιλογές της, δεν είναι υπερβολικό να ειπωθεί ότι, μοναδικός σύμμαχος της Τουρκίας, ειδικά με την πτώση του ισλαμιστή Morsi στην Αίγυπτο, παραμένει η Hamas. Σ’ αυτά τα πλαίσια, σε μια περιοχή εξαιρετικά ασταθή, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αποδείξει, έμπρακτα, τον κρίσιμο και σταθεροποιητικό της ρόλο (συμμετοχή στη διαδικασία του OPCW για καταστροφή του χημικού οπλοστασίου της Συρίας, παροχή εγκαταστάσεων στη Γαλλική Πολεμική Αεροπορία και χρησιμοποίηση Βρετανικών Βάσεων, στα πλαίσια διεθνούς συνασπισμού εναντίον του ISIS).

Υπό το φως των τουρκικών παραβιάσεων των θαλάσσιων κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας (σχετική, εξαιρετική ανάλυση του Νικόλα Α. Ιωαννίδη, εδώ), εκτίμησή μας είναι ότι η Τουρκία πρόκειται να κλιμακώσει περαιτέρω τις ενέργειές της, αποσκοπώντας κατ’ αρχάς, στο να καταφέρει τη διακοπή των εργασιών των εμπλεκόμενων εταιρειών ENI – KOGAS και  Noble, λόγω αυξημένης απειλής και σχετικών ζητημάτων ασφάλειας που ενδεχομένως να προκύψουν από την αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας ή/και τρίτων χωρών, πλησίον των σημείων εξόρυξης. Κατά δεύτερον, η στρατηγική κλιμάκωσης εκ μέρους της Τουρκίας ενδεχομένως να αποσκοπεί, σε μεσοπρόθεσμο στάδιο, στην στρατιωτικοποίηση της κρίσης που θα προκύψει από τη διακοπή των εργασιών των εταιρειών, κάτι που ενδεχομένως να προκαλέσει την απευθείας εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες, δεδομένης της πιθανότητας δημιουργίας θερμού / στρατιωτικού επεισοδίου, με ένα ή και περισσότερα μέλη του ΝΑΤΟ σαν εμπλεκόμενα μέρη, πρόκειται να σπεύσει για αποκλιμάκωση της έντασης, προτείνοντας την αναστολή των διαδικασιών εξόρυξης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων της Δημοκρατίας, μέχρις ώτου βρεθεί οριστική λύση στο εν λόγω ζήτημα. Πρακτικά, η πραγματοποίηση αυτού του σεναρίου, μεταφράζεται στην επ’ αόριστον αναστολή της ενεργειακής στρατηγικής της Δημοκρατίας και θεωρητικά, η Τουρκία θα έχει πετύχει ακριβώς τον δημοσίως διακηρυγμένο στρατηγικό της στόχο.

Δεδομένης της μειονεκτικής θέσης που βρίσκεται η Κύπρος, με τις αδυναμίες που παρατηρούνται από άποψης ναυτικής αποτροπής, η κλιμάκωση της έντασης και η στρατιωτικοποίηση της κρίσης, δε θα ήταν προς το συμφέρον της Δημοκρατίας. Επομένως, οι όποιες κινήσεις της τελευταίας, πρέπει να κινούνται στη λογική της αποκλιμάκωσης, κατά τρόπο που να είναι προς το συμφέρον της Δημοκρατίας, προκαλώντας πραγματικό κόστος στην Τουρκία και κυρίως, χωρίς να τίθεται κανένα απολύτως ζήτημα υδρογονανθράκων στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Επομένως, θεωρούμε ότι  η κυπριακή κυβέρνηση οφείλει να πορεύεται στη λογική της κόκκινης γραμμής, που αφορά στη μη τοποθέτηση του ζητήματος των υδρογονανθράκων στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων. Σ’ αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να κινηθεί στους πιο κάτω άξονες:

  • Αναβάθμιση των υφιστάμενων συνεργασιών, με Ελλάδα, Αίγυπτο και Ισραήλ, σε επίπεδο στρατηγικό και τη διεύρυνση των συνεργασιών σε ζητήματα ασφάλειας και άμυνας,
  • Δημιουργία πραγματικού κόστους στην Τουρκία και των φορέων, ειδικά μη-κρατικών, με τους οποίους πραγματοποιεί συνεργασίες. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ηεπεξεργασία νομικών, αστικών και διαιτητικών μέτρων εκ μέρους της Γενικής Εισαγγελίας και του Υπουργείου Εξωτερικών, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

Τα πρόσφατα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προφανώς και είναι θετικά, παρ’ όλα αυτά, δεν προκαλούν πραγματικό κόστος στην Τουρκία και δεν οδηγούν στην αποκλιμάκωση της κρίσης ή στην αποτροπή των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας, κατά τρόπο που θα είναι προς το συμφέρον της Δημοκρατίας και ειδικά, των ενεργειακών σχεδιασμών της τελευταίας.

Διδαχθέντα μαθήματα από Τ/ΓΕΕΘΑ

Στο σημείο αυτό, θα παρουσιαστεί μελέτη που εκπονήθηκε το 1999, από ινστιτούτο μελετών, θεσμικά εξαρτημένο από το τουρκικό ΓΕΕΘΑ, όπου καταγράφονται τα διδαχθέντα μαθήματα από την κρίση των S-300, την στρατηγική κλιμακούμενης έντασης και τις ψυχολογικές επιχειρήσεις της Τουρκίας, υπό το φως της πρόθεσης υλοποίησης της απόφασης της κυβέρνησης Κληρίδη, για εισαγωγή του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος. Από χρόνια έχουμε εξασφαλίσει την άδεια για χρησιμοποίηση της εν λόγω μελέτης και τη δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων της. Συγκεκριμένα, ο γράφων έχει χρησιμοποιήσει την εν λόγω μελέτη για την εκπόνηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας στο Πανεπιστήμιο του Bristol (2010), για το ζήτημα των S-300. Η εν λόγω μελέτη δεν αποτελεί open-source intelligence και αποτελεί πρώτης τάξεως ευκαιρία για εκκόλαψη διδαχθέντων μαθημάτων σε ότι αφορά στη διαχείριση κρίσεων και αντιμετώπιση της τουρκικής επιθετικότητας, εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στα συμπεράσματά του, το Τ/ΓΕΕΘΑ προβαίνει στις ακόλουθες παρατηρήσεις:

[...]‘Σε τελική ανάλυση, δεν θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε έλευση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος, σε περίπτωση που οι Ε/κ ενέμεναν στην αρχική τους απόφαση για εισαγωγή’ και

‘Το διεθνές περιβάλλον, είναι ευνοϊκό μεν, (λόγω πιέσεων που ασκούντο στην Κυπριακή Δημοκρατία εκ μέρους των ΗΠΑ, ΕΕ κ.ά) πλην όμως η ευθεία ανάμειξη και οι ειλικρινείς προθέσεις της Ρωσίας, καθιστούν πρακτικά αδύνατη την ευθεία ανάμειξή μας, προς αποτροπή υλοποίησης σχετικής απόφασης’.

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι, η προσπάθεια εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας για περαιτέρω εμπλοκή του διεθνούς παράγοντα και τη διασφάλιση ειλικρινών προθέσεων εκ μέρους υπερδυνάμεων για θωράκιση των καλώς νοούμενων συμφερόντων της Δημοκρατίας. Συνεπώς, ο συνδυασμός υπομονής και επιμονής σε ότι αφορούν στους στρατηγικούς στόχους της Δημοκρατίας και παρά τις τουρκικές ψυχολογικές επιχειρήσεις, τη δημιουργία τεχνητών εντάσεων και την κλιμάκωση της κρίσης, η Τουρκία δεν μπορεί να προκαλέσει ζημιά στους διακηρυγμένους στρατηγικούς στόχους της Δημοκρατίας. Σ’αυτό το πλαίσιο, η πραγματοποίηση της τριμερούς συνόδου κορυφής στο Κάιρο, με τη συμμετοχή της Αιγύπτου και της Ελλάδας, αποτελεί γεγονός εξαιρετικής σημασίας. Αναμένουμε την περαιτέρω εμβάθυνση της εν λόγω τριμερούς και τη διεύρυνσή της με τη συμμετοχή και του Κράτους του Ισραήλ. Συνεπώς, θα πρέπει η Κυπριακή Δημοκρατία να επιδιώξει, με στρατηγικές και στοχευμένες κινήσεις, την περαιτέρω εμβάθυνση των υφιστάμενων συνεργασιών με Ελλάδα, Αίγυπτο και Ισραήλ, σε επίπεδο στρατηγικό, με σκοπό τη διασφάλιση των εξαιρετικά κρίσιμων ζητημάτων της ασφάλειας και άμυνας, που προκύπτουν από την πειρατική συμπεριφορά της Τουρκίας και προς υπεράσπιση των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας, προκαλόντας πραγματικό κόστος στην Τουρκία και στα συνεργαζόμενα μ’ αυτήν μέρη.

Πηγή: Nstylianou (16/11/2014), «Περί ΑΟΖ: Κλιμάκωση έντασης και διδαχθέντα μαθήματα», Νικόλας Στυλιανού


Σταθερή διεύθυνση permalink: http://www.efylakas.com/archives/22689

Εκτυπώσιμη μορφή

Tags: , , ,