| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΑΡΧΕΙΟ | ENGLISH  
Οικοσελίδα » ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΔΙΕΘΝΗ ΘΕΜΑΤΑ, ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΗ, ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Τα θαλάσσια μάτια της Δημοκρατίας


Η αποκάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων αυξάνει την ανάγκη συνεχούς επαγρύπνησης

H ανάγκη για επιτήρηση της θάλασσας περιμετρικά της Κύπρου προέκυψε επιτακτικά το 1964, όταν η Άγκυρα άρχισε να απειλεί απροκάλυπτα την Κυπριακή Δημοκρατία με εισβολή, εκμεταλλευόμενη τις διακοινοτικές συγκρούσεις που ξέσπασαν μεταξύ Δεκεμβρίου 1963 – Αυγούστου 1964. Η νεοσύστατη τότε Εθνική Φρουρά και συνεπακόλουθα η Κυπριακή Δημοκρατία, ενόψει των εχθρικών απειλών, είχαν απόλυτη ανάγκη επιτήρησης της βόρειας θαλάσσιας ζώνης για την αποτροπή αποστολής υλικού και προσωπικού από την Τουρκία στους δημιουργηθέντες τουρκοκυπριακούς θυλάκους και έγκαιρης προειδοποίησης σε περίπτωση τουρκικής εισβολής. Για το σκοπό αυτό αποστάλθηκαν μυστικά στην Κύπρο, στις 26 Ιουνίου (Μ/S ΕΛΕΝΗ) και στις 6 Ιουλίου 1964 (Μ/S Γ. ΒΕΝΤΟΥΡΗΣ), τέσσερις κινητοί σταθμοί ραδιο-επισήμανσης (ραντάρ) του τότε Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού, τύπου ΑΑ Νo 4 Μk 6/2 καναδικής προέλευσης, οι οποία είχαν τη δυνατότητα παρακολούθησης στόχων επιφανείας σε αποστάσεις 50 ναυτικών μιλίων. Η επιτήρηση όμως της θαλάσσιας ζώνης μεταξύ Κύπρου-Τουρκίας θα ήταν περιορισμένη χωρίς τη δυνατότητα έλεγχου των ακτών και των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, γι’ αυτό η εγκατάσταση των επάκτιων ραντάρ συνοδεύτηκε από την απόκτηση πλωτών μέσων για το κυπριακό Ναυτικό, αρχικά, στις 28 Ιουλίου 1964, των ΠΠ «ΑΡΙΩΝ» και «ΦΑΕΘΩΝ» 85 τόνων και λίγο μετά, μεταξύ Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 1965, έξι τορπιλακάτων τύπου Κ-123 κλάσης Ρ-4 από τη Ρωσία (Μ/S ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΠΟΥΣΕΣ) 21.5 τόνων, κατασκευής 1954.

Οι τέσσερις Σταθμοί Έγκαιρου Προειδοποιήσεως (ΣΕΠ) εγκαταστάθηκαν σε καίρια σημεία: ΣΕΠ Α στο Ριζοκάρπασο Καρπασίας, ΣΕΠ Β στην Αγία Νάπα Αμμοχώστου, ΣΕΠ Γ στα Πολεμίδια Λεμεσού και ΣΕΠ Δ στα Λιβερά Κορμακίτη. Στις θέσεις αυτές παρέμειναν μέχρι το 1974 και διαδραμάτισαν πολύτιμο ρόλο -ειδικά ο ΣΕΠ Α- στην παρακολούθηση των κινήσεων του τουρκικού αποβατικού στόλου την 19 Ιουλίου 1974 (παραμονή της τουρκικής εισβολής), προσφέροντας κρίσιμες πληροφορίες στο ΓΕΕΦ και το ΑΕΔ για τις προθέσεις της Άγκυρας. Η σαθρότητα όμως του στρατιωτικού καθεστώτος στην Αθήνα και η χαοτική κατάσταση που επικρατούσε στο εσωτερικό της Εθνικής Φρουράς κατά το πραξικόπημα που προηγήθηκε, εγκληματικά, δεν επέτρεψαν την έγκαιρη ενεργοποίηση των δυνάμεων της ΕΦ και τη λήψη της προβλεπόμενης διάταξης μάχης βάσει του ΣΑΚ «ΑΦΡΟΔΙΤΗ 1973» για απόκρουση της τουρκικής εισβολής.

Θαλάσσια επιτήρηση

Πέραν της εγκατάστασης μεγάλου όγκου τουρκικών κατοχικών δυνάμεων στη χερσαία επικράτεια της Κύπρου και της συνεχούς τουρκικής αεροναυτικής παρουσίας στο θαλάσσιο χώρο που περιβάλλει το νησί και το FΙR Λευκωσίας, η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η πρόσφατη αποκάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, αυξάνει κατακόρυφα την ανάγκη συνεχούς επαγρύπνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η επιτήρηση και ο έλεγχος του θαλάσσιου χώρου της Κύπρου και η ανάληψη όλων των υποχρεώσεων που απορρέουν από διεθνείς συνθήκες, διακρατικές συμβάσεις αλλά και το διεθνές δίκαιο αναδεικνύεται σε ζήτημα μείζονος σημασίας για την ΚΔ.

Η θαλάσσια επιτήρηση, δηλαδή η ικανότητα επίτευξης συνεχούς γνώσης των δραστηριοτήτων στη θάλασσα, επιτρέπει ανά πάσα στιγμή την ορθή και έγκαιρη λήψη αποφάσεων. Παρέχει τη δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης επερχόμενων απειλών, παρακολούθησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας, τον εντοπισμό ύποπτων σκαφών, λαθρομεταναστών και πλοίων που διεξάγουν παράνομες δραστηριότητες, υποβοηθά στον συνοριακό έλεγχο, στην προστασία και ασφάλεια του θαλάσσιου περιβάλλοντος και στην αλιεία, και συνδράμει καταλυτικά σε επιχειρήσεις έρευνας-διάσωσης. Η θαλάσσια επιτήρηση, την τελευταία δεκαετία, έχει αποκτήσει μεγάλη σημασία για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Η παρακολούθηση της διεθνούς τρομοκρατίας, η αναγνώριση ασύμμετρων απειλών, η αποκάλυψη παράνομων διακινήσεων οπλισμού, πυρομαχικών και απαγορευμένων υλικών, και η αποτροπή της πειρατείας, αποτελούν μερικές μόνο εκφάνσεις των πολυσύνθετων υποχρεώσεων που καλούνται να αναλάβουν τα σύγχρονα παράκτια κράτη.

πηγή : Φιλελεύθερος (2/12/2012), Τα θαλάσσια μάτια της Δημοκρατίας, Πέτρος Σαββίδης*.

*Ο Πέτρος Σαββίδης είναι Μ.Phil. History (Glasgow) Ερευνητής στρατιωτικής ιστορίας


Σταθερή διεύθυνση permalink: http://www.efylakas.com/archives/15141

Εκτυπώσιμη μορφή

Tags: , , , , ,